การวิเคราะห์บทบาทและสถานการณ์ของภาพยนตร์ทั้งต่างประเทศและภาพยนตร์ไทย

36

ภาพยนตร์เป็นศิลปะด้านสุนทรียศาสตร์ซึ่งเป็นศิลปะแขนงที่ 7 ที่รวมเอาศิลปะแขนงอื่นๆ รวมเข้าไว้ด้วยกัน จึงเป็นสื่อที่มีพลังและอิทธิมากที่สุดในการโน้มน้าวใจผู้ดู ดังนั้นธุรกิจภาพยนตร์จึงยังคงมีชีวิตอยู่รอดได้ในวงจรสื่อสารมวลชน และพัฒนาขึ้นมาเป็นอุตสาหกรรม และธุรกิจข้ามชาติไปแล้ว ในการวิเคราะห์บทบาทและสถานการณ์ของภาพยนตร์ทั้งต่างประเทศและภาพยนตร์ไทย อาศัยทฤษฎีเศรษฐศาสตร์การเมืองมาเป็นกรอบอธิบาย เพื่อหาคำตอบว่า ภาพยนตร์มีบทบาทอย่างไรต่อบุคคล สังคม เศรษฐกิจ การเมือง วัตถุนิยมเป็นเอกลักษณ์ในการมองโลกอย่างเป็นพื้นฐาน โดยได้อธิบายความหมายของวัตถุออกเป็นนัย คือ วัตถุนิยม หมายถึง ความชื่นชมนิยมในวัตถุเชื่อว่าโลกและสังคมที่ดำรงอยู่นั้นมิได้เกิดจากเจตน์จำนงของมนุษย์คนใดคนหนึ่ง แต่พัฒนาการไปตามระบบความสัมพันธ์ทางการผลิตของสังคมนั้น วัตถุนิยม หมายถึง จิตสำนึกของบุคคลเกิดจากการดำรงอยู่จริงของบุคคล เป็นปัจจัยกำหนดความหมายและความเป็นจริงของวัตถุ หมายความว่าจุดศูนย์กลางทางความคิดมิได้อยู่ที่บุคคล แต่ที่อยู่วัตถุเป็นตัวกำหนดความคิดความพอใจ เช่น มีผู้มาบริการนมสด 1 แก้ว แต่มีคนมาแอบดื่ม เหลือเพียง 1/5 แก้ว บุคคลจะมีมุมมองวัตถุที่ต่างกันก็ได้ขึ้นอยู่กับจิตสำนึกที่มีจริง เป็นจริง ของบุคคลคนนั้นคนหนึ่งอาจโกรธพร้อมอุทานใครนะมาลักดื่มนมเกือบหมดเลยแต่อีกคนหนึ่งอาจคิดว่า อ้อโชคดีที่ยังเหลือนมไว้ให้บ้าง

ทำให้เกิดประเด็นคำถามที่ต้องแสวงหาองค์ความรู้ต่อไปว่าใครเป็นเจ้าของสื่อภาพยนตร์ และธุรกิจภาพยนตร์ ทั้งโดยพฤตินัย และนิตินัยสื่อมวลชน มีบทบาทอะไรต่อการสร้างสรรค์จิตสำนึกของประชาชน และวัฒนธรรมของประชาชน ในการนำเสนอผ่านภาพยนตร์เนื้อหา สาระ ค่านิยม ที่จะบรรจุลงไปในภาพยนตร์มีขอบเขตเพียงไร เพื่อใคร ผลที่เกิดขึ้นมีผลต่อสังคมอย่างไร ธุรกิจภาพยนตร์ในระดับล่าง (คนทำหนังแผ่น) และระดับบน รวมทั้งระดับชาติ (ภาพยนตร์ต่างประเทศ) ใครเป็นผู้กำหนดโครงสร้าง และควบคุม ที่แท้จริง กล้องถ่ายหนังตัวแรก ในปี ค.ศ.1888 โธมัส อัลวา เอดิสัน กับ วิลเลี่ยม ดิคสัน เกิดความคิดจะผลิตกล้องสำหรับถ่ายทำเรียกว่า Kinetographแต่ผลลัพท์ไม่น่าพอใจ หลังจากนั้นไม่กี่เดือนต่อมา ดิคสัน สามารถพัฒนาเครื่อง Kinetograph ให้ใช้งานได้คล่องมากขึ้น และยังประดิษฐ์เครื่องจัดแสดงภาพเคลื่อนไหวเรียกว่า Kinetoscope มีลักษณะเป็นตู้สูงขนาดเอว ต้องดูในแบบถ้ำมองทีละคน และหยอดเหรียญครั้งละ 1 เพนนี เครื่อง Kinetoscopeออกแสดงครั้งแรกต่อสาธารณชน เมื่อวันที่ 14 เมษายน ปี 1894 หนังแต่ละเรื่องที่จัดแสดงในเครื่องถ้ำมอง กินเวลาเพียงไม่กี่วินาที ยุคของ Kinetographกับ Kinetoscopeเรียกกันว่าเป็นยุค Filmstrips บางทีก็เรียกว่า Pennyarcade

การศึกษาเพื่อก้าวสู่เส้นทางอาชีพและความสำเร็จในอุตสาหกรรมภาพยนตร์

ในปัจจุบัน สายงานในวงการบันเทิงนับว่าเป็นสายงานที่ได้รับความนิยมจากกลุ่มน้องๆวัยรุ่นวัยเรียนอย่างมาก ไม่เว้นแม้กระทั่งน้องๆนักเรียนตั้งแต่ชั้นประถมศึกษาไปจนถึงน้องๆระดับมัธยมศึกษา ซึ่งน้องๆหลายคนก็มีความใฝ่ฝันที่จะได้ทำงานวงการบันเทิงในหลากหลายสาขาทั้งเบื้องหน้าและเบื้องหลัง สายงานภาพยนตร์ก็เป็นอีกหนึ่งสายงานในวงการบันเทิงที่น้องๆหลายคนใฝ่ฝันซึ่งในประเทศไทยมีหลายสถาบันการศึกษาทั้งภาครัฐและภาคเอกชนเปิดการเรียนการสอนในสาขาวิชาภาพยนตร์ แต่มีน้องๆอีกหลายคนที่ใฝ่ฝันอยากจะไปศึกษาต่อสาขาภาพยนตร์ในต่างประเทศ โดยประเทศที่มีอุตสาหกรรมภาพยนตร์ชั้นนำของโลกอย่าง ฮอลลิวูด ของสหรัฐอเมริกา นับเป็นประเทศที่มีนักเรียนที่สนใจในการทำภาพยนตร์จากหลายประเทศและนักเรียนไทยอยากไปเรียนต่อสาขานี้ที่นั่น

งานด้านภาพยนตร์และสื่อดิจิทัลเป็นงานมีคุณค่าทั้งในเชิงธุรกิจและเชิงศิลปะ เนื่องจากเป็นงานที่เข้าไปมีบทบาทและความสำคัญในชีวิตประจำวันของผู้คนมากขึ้น ในฐานะที่เป็นสื่อที่ให้ทั้งสาระและความบันเทิง และในแง่ของการเป็นธุรกิจที่กลายเป็นหนึ่งในอุตสาหกรรมสำคัญซึ่งสามารถสร้างรายได้ให้กับสังคมและประเทศอย่างต่อเนื่อง หลักสูตรภาพยนตร์และสื่อดิจิทัลจึงเป็นการออกแบบมาเพื่อรองรับการขยายตัวในอุตสาหกรรมภาพยนตร์และสื่อดิจิทัลโดยเฉพาะ โดยการเรียนการสอนจะมุ่งเน้นไปที่การเรียนรู้ ควบคู่กับการลงมือปฏิบัติงานจริงในห้องปฏิบัติงานที่เพียบพร้อมด้วยเครื่องมืออันทันสมัย จากการสอนของบุคลากรที่มีความรู้ความสามารถในด้านภาพยนตร์และสื่อดิจิทัล ทั้งมีการเพิ่มพูนทักษะแก่นักศึกษา ด้วยการเชิญบุคลากรผู้อยู่ในสาขาอาชีพการผลิตภาพยนตร์และสื่อดิจิทัล มาเป็นวิทยากรและอาจารย์พิเศษ นอกจากนี้นักศึกษายังสามารถเลือกเรียนเจาะลึกในแขนงต่างๆที่ตนสนใจและมีความถนัด จากวิชาเอกเลือกหรือวิชาโทต่างๆที่มีในหลักสูตร เพื่อเตรียมความพร้อมก่อนการเข้าสู่โลกแห่งการทำงานจริง พร้อมทั้งยังได้มีโอกาสเข้าฝึกงานกับบริษัทภาพยนตร์ชั้นนำเมื่อเรียนจบหลักสูตรแล้วนักศึกษาสามารถประกอบอาชีพด้านภาพยนตร์ในแขนงที่ตนสนใจและมีความถนัด และยังสามารถเข้าศึกษาต่อในระดับสูงของสาขาวิชาที่เกี่ยวข้องได้อีกด้วย

เรียนภาพยนตร์และโทรทัศน์ต่างประเทศสำหรับผู้ที่หลงใหลในภาพยนตร์

ทุกวันนี้เทคโนโลยีในการผลิตภาพยนตร์และรายการโทรทัศน์ก้าวหน้าไปไกลมาก และมีต้นทุนการผลิตที่ต่ำลงมาก แม้แต่โทรศัพท์มือถือก็ยังสามารถนำมาใช้ถ่ายทำภาพยนตร์ได้ คนทำภาพยนตร์จึงมีทางเลือกในการสร้างสรรค์และพัฒนาผลงานมากขึ้น ทำให้มีเทคนิคทางภาพยนตร์ใหม่ๆ อย่างเช่น CGI และ ภาพยนตร์สามมิติ เกิดขึ้นมากมาย และยังคงพัฒนาต่อไปอย่างไม่มีที่สิ้นสุด

หากคุณหลงใหลในภาพยนตร์ ต้องการเรียนรู้กระบวนการผลิตภาพยนตร์ที่ดี สนใจเกี่ยวกับประวัติศาสตร์อุตสาหกรรมภาพยนตร์ และสนใจความเป็นไปในอนาคตของวงการภาพยนตร์ การเรียนคอร์สนี้ก็น่าจะเหมาะกับคุณเป็นอย่างยิ่ง ทักษะสำคัญสำหรับผู้สนใจศึกษาด้านภาพยนตร์คือ ทักษะการคิดวิเคราะห์ที่แข็งแกร่ง เพื่อนำมาประยุกต์ใช้ในการเรียนรู้ผ่านการชมภาพยนตร์ รวมถึงจะต้องมีศักยภาพในการผลิตภาพยนตร์ที่ยอดเยี่ยม และสามารถเชื่อมโยงเรื่องราวของภาพยนตร์ เข้ากับบริบททางสังคมและประวัติศาสตร์ได้เป็นอย่างดี

การเรียนในมหาวิทยาลัยจะทำให้คุณได้รับทักษะมากมาย ที่จำเป็นต่อการทำงานในอุตสาหกรรมภาพยนตร์ แต่นั่นยังไม่เพียงพอที่จะทำให้คุณก้าวสู่อาชีพในฝัน งานด้านภาพยนตร์คือหนึ่งในอาชีพที่ประสบการณ์ทำงาน และคอนเนคชั่นที่ดีมีความสำคัญอย่างมากต่อการทำงาน คุณควรมองหามหาวิทยาลัยที่มีชื่อเสียง และมีความสัมพันธ์ที่ดีกับบริษัทในอุตสาหกรรมภาพยนตร์ เพราะนอกจากจะสะดวกต่อการขอเข้าไปฝึกปฏิบัติงานแล้ว คุณยังจะได้สร้างความสัมพันธ์กับผู้ใหญ่ในวงการไว้อีกด้วย ซึ่งจะมีประโยชน์อย่างมากต่อการทำงานในอนาคต เมื่อเลือกเรียนหลักสูตรภาพยนตร์และโทรทัศน์ คุณอาจเกิดคำถามว่า คุณสนใจเรียนคอร์สทางด้านไหนของภาพยนตร์ และมหาวิทยาลัยที่เลือกจะมีคอร์สที่คุณต้องการหรือไม่ ไม่ว่าคุณต้องการเรียนเน้นไปทางการกำกับและเขียนบท หรือ ประวัติศาสตร์ภาพยนตร์อังกฤษ ก็มีหลักสูตรให้เลือกมากมาย คุณควรพิจารณาเลือกคอร์สที่มีชื่อเสียงในด้านที่คุณสนใจ และตรวจสอบเนื้อหารายวิชาด้วยว่าตรงกับความต้องการของตัวเองหรือไม่

การเลือกสถานที่ตั้งของสถานศึกษาให้เหมาะสมกับบุคลิกภาพของคุณ ก็เป็นอีกเรื่องหนึ่งที่ต้องตัดสินใจให้รอบคอบ หากคุณชื่นชอบการหาประสบการณ์ใหม่ๆ และพบปะผู้คนที่หลากหลาย คุณควรมองหามหาวิทยาลัยใจกลางเมืองใหญ่ ที่คึกคักมีสีสัน มีกิจกรรมให้ทำตลอดเวลา แต่หากคุณชอบอยู่อย่างสงบและสร้างความสัมพันธ์กับคนกลุ่มเล็กๆ ก็ควรเลือกมหาวิทยาลัยในเมืองเล็กๆ ที่เงียบสงบและอบอุ่น

ค่าธรรมเนียมการศึกษาและเกรดของคุณ ก็เป็นเรื่องสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม มหาวิทยาลัยที่มีชื่อเสียงส่วนใหญ่จะกำหนดเกรดไว้ค่อนข้างสูงทีเดียว อย่าลืมตรวจเช็คให้แน่ใจว่าเกรดของคุณผ่านเกณฑ์การรับสมัครไหม คุณมีปัญหาเรื่องค่าธรรมเนียมการศึกษาและค่าใช้จ่ายในชีวิตประจำวันหรือไม่? ถ้ามีปัญหาเรื่องค่าใช้จ่าย คุณควรมองหามหาวิทยาลัยที่มีทุนสนับสนุนสำหรับนักศึกษาขาดแคลนไว้เป็นอีกทางเลือกหนึ่งด้วย

การศึกษากระบวนการทำงานด้านภาพยนตร์และโทรทัศน์


ทุกวันนี้เทคโนโลยีในการผลิตภาพยนตร์และรายการโทรทัศน์ก้าวหน้าไปไกลมาก และมีต้นทุนการผลิตที่ต่ำลงมาก แม้แต่โทรศัพท์มือถือก็ยังสามารถนำมาใช้ถ่ายทำภาพยนตร์ได้ คนทำภาพยนตร์จึงมีทางเลือกในการสร้างสรรค์และพัฒนาผลงานมากขึ้น ทำให้มีเทคนิคทางภาพยนตร์ใหม่ๆ อย่างเช่น CGI และ ภาพยนตร์สามมิติ เกิดขึ้นมากมาย และยังคงพัฒนาต่อไปอย่างไม่มีที่สิ้นสุด

งานด้านภาพยนตร์และสื่อดิจิทัลเป็นงานมีคุณค่าทั้งในเชิงธุรกิจและเชิงศิลปะ เนื่องจากเป็นงานที่เข้าไปมีบทบาทและความสำคัญในชีวิตประจำวันของผู้คนมากขึ้น ในฐานะที่เป็นสื่อที่ให้ทั้งสาระและความบันเทิง และในแง่ของการเป็นธุรกิจที่กลายเป็นหนึ่งในอุตสาหกรรมสำคัญซึ่งสามารถสร้างรายได้ให้กับสังคมและประเทศอย่างต่อเนื่อง หลักสูตรภาพยนตร์และสื่อดิจิทัลจึงเป็นการออกแบบมาเพื่อรองรับการขยายตัวในอุตสาหกรรมภาพยนตร์และสื่อดิจิทัลโดยเฉพาะ โดยการเรียนการสอนจะมุ่งเน้นไปที่การเรียนรู้ ควบคู่กับการลงมือปฏิบัติงานจริงในห้องปฏิบัติงานที่เพียบพร้อมด้วยเครื่องมืออันทันสมัย จากการสอนของบุคลากรที่มีความรู้ความสามารถในด้านภาพยนตร์และสื่อดิจิทัลทั้งมีการเพิ่มพูนทักษะแก่นักศึกษา  ด้วยการเชิญบุคลากรผู้อยู่ในสาขาอาชีพการผลิตภาพยนตร์และสื่อดิจิทัล มาเป็นวิทยากรและอาจารย์พิเศษ นอกจากนี้นักศึกษายังสามารถเลือกเรียนเจาะลึกในแขนงต่างๆที่ตนสนใจและมีความถนัด จากวิชาเอกเลือกหรือวิชาโทต่างๆที่มีในหลักสูตร เพื่อเตรียมความพร้อมก่อนการเข้าสู่โลกแห่งการทำงานจริง พร้อมทั้งยังได้มีโอกาสเข้าฝึกงานกับบริษัทภาพยนตร์ชั้นนำเมื่อเรียนจบหลักสูตรแล้วนักศึกษาสามารถประกอบอาชีพด้านภาพยนตร์ในแขนงที่ตนสนใจและมีความถนัด และยังสามารถเข้าศึกษาต่อในระดับสูงของสาขาวิชาที่เกี่ยวข้องได้อีกด้วย

หลังจากเรียนสาขาวิชาภาพยนตร์และโทรทัศน์ มีทักษะที่หลากหลายและน่าสนใจจึงเป็นที่ต้องการตัวของนายจ้างอย่างมาก ได้เรียนรู้ทักษะการปฏิบัติการทางด้านภาพยนตร์ จนมีความเชี่ยวชาญและสามารถผลิตภาพยนตร์ของตัวเองได้ นอกจากนี้คุณยังจะได้พัฒนาทักษะในการทำวิจัย การบริหารจัดการโปรเจ็คท์ และการสื่อสารอย่างมีประสิทธิภาพด้วย บัณฑิตสาขาวิชาภาพยนตร์และโทรทัศน์สามารถเลือกประกอบอาชีพได้หลากหลายมาก ส่วนใหญ่พวกเขานิยมทำงานในอุตสาหกรรมภาพยนตร์ โดยมักเริ่มต้นจากการเป็นผู้ช่วยในกองถ่ายภาพยนตร์ หรือบางคนอาจผลิตงานศิลปะมัลติมีเดียขึ้นมาเป็นของตัวเอง

นอกจากนี้ยังสามารถทำงานในบริษัทโปรดักชั่น หรือ ทำงานในสถานีโทรทัศน์ขนาดใหญ่ อย่างเช่น Sky, ITV, BBC หรือ channel 4 ในตำแหน่งผู้ช่วยจัดหาข้อมูลและจัดทำรายการ หรือหากไม่ต้องการทำงานด้านภาพยนตร์โดยตรง บัณฑิตก็ยังมีทางเลือกในการประกอบอาชีพอื่นๆ อย่างเช่น ทำงานด้านการตลาด การโฆษณา และอุตสาหกรรมออนไลน์ หรือพัฒนาทักษะทางด้านการเขียนแล้วผันตัวไปทำงานด้านวารสารศาสตร์ ก็เป็นทางเลือกหนึ่งที่น่าสนใจ

การนำแนวทางการตลาดหนัง Hollywood มาใช้ในหนังไทย

อุตสาหกรรมภาพยนตร์ เป็นอีกทางเลือกหนึ่งทางที่จะสะท้อนภาพให้เราในฐานะผู้รับชมได้รับรู้ถึงอัตลักษณ์ วิถีชีวิต ขนบธรรมเนียมประเพณี สังคมและความเชื่อต่างๆ ของคนในสังคมนั้นๆ ท้องถิ่นนั้นๆ รอบด้านมากยิ่งขึ้น เพื่อช่วยให้เราสามารถเข้าใจผู้อื่นที่แม้จะแตกต่างกับเราได้ อีกทั้งยังเป็นการป้องกันการผูกขาดโดยพฤตินัยของอุตสาหกรรมภาพยนตร์จากโลกตะวันตก โดยเฉพาะ Hollywood ที่อาจสร้างให้เกิดการมองหรือการเข้าใจสิ่งต่างๆจากในแง่มุมเดียวอีกด้วย อิทธิพลในโลกภาพยนตร์ของ Hollywood ทำให้อุตสาหกรรมภาพยนตร์ในบางแห่งใช้ชื่อเรียกที่มีชื่อของ Hollywood เป็นแรงบันดาลใจในการตั้งชื่อตาม เช่น Bulawood ของฟิจิ Dhaliwood ของบังกลาเทศ และ Kariwood ของปากีสถาน โดยเฉพาะเราคงเคยได้ยินชื่อของ Bollywood ของอินเดีย และ Nollywood ของไนจีเรีย ซึ่งทั้งสองแห่งนี้เป็นอุตสาหกรรมภาพยนตร์ที่กำลังได้รับความสนใจและน่าจับตามองเป็นอย่างมาก

อุตสาหกรรมภาพยนตร์ไม่เป็นเพียงแค่ธุรกิจความบันเทิงเท่านั้น ยังเป็นสื่อทางวัฒนธรรมอีกด้วย เนื่องจากสามารถเข้าถึงประชาชนได้ทุกชนชั้น แม้แต่ประชาชนด้อยโอกาสที่อ่านหนังสือไม่ออกก็ยังสามารถเข้าใจในภาพยนตร์ได้ โดยเมื่อเราชมภาพยนตร์แต่ละเรื่อง จะได้สัมผัสกับความสัมพันธ์ทางสังคมของตัวละคร ความต่อเนื่องของรูปภาพเคลื่อนไหว พร้อมกับรับฟังเสียงที่เต็มไปด้วยพลวัตรทางอารมณ์ ปัจจุบันภาพยนตร์ฮอลลีวู้ดครองตลาดภายในประเทศไทยแทบจะโดยสิ้นเชิง โดยแต่ละปีมีการสร้างภาพยนตร์ไทยเหลือเพียงไม่กี่เรื่อง และมีแนวโน้มจะลดน้อยลงเรื่อยๆ หากไม่มีการส่งเสริมกันอย่างจริงจัง ซึ่งการศึกษารูปแบบการส่งเสริมธุรกิจภาพยนตร์ในต่างประเทศนับว่าจำเป็นมากในการนำมาประยุกต์ใช้ในประเทศไทย

ปัจจุบันความสำเร็จของภาพยนตร์แต่ละเรื่องนั้น มีการนำแนวทางการตลาดมาใช้ ไม่ว่าจะเป็นในลักษณะของการโฆษณาประชาสัมพันธ์ผ่านสื่อต่างๆ การจัดเปิดตัวภาพยนตร์ทั้งตามโรงภาพยนตร์และผ่านสื่อโทรทัศน์ วิทยุ กลายเป็นสิ่งจำเป็นและมีสัดส่วนเพิ่มขึ้นนอกเหนือจากเดิมที่ภาพยนตร์ที่ประสบความสำเร็จทางด้านรายได้ มักจะมีนักแสดงเป็นปัจจัยดึงดูดผูชมมาก แต่สำหรับปัจจุบันการตลาดโดยอาศัยนักแสดงอย่างเดียวนั้นกลับไม่เพียงพอที่จะกระตุ้นความนิยมของผู้ชม การตลาดจึงมีบทบาทที่สำคัญเพิ่มขึ้น ดังจะเห็นได้จากในงบการสร้างภาพยนตร์เรื่องหนึ่งจะมีงบการตลาดเป็นส่วนแบ่งที่ค่อนข้างมาก ในบางเรื่องอาจใช้งบประมาณสูงถึงร้อยละ 50 ของต้นทุนทั้งหมด อย่างไรก็ตามแม้ว่าจะมีการทำตลาดมากขึ้นแล้ว แต่การตอบโจทย์ความต้องการของผู้ชมยังเป็นสิ่งจำเป็นและยิ่งทำให้การตลาดมีประสิทธิภาพมากขึ้น